بیماری‌های تیروئید کودکان
از غربالگری نوزادان و کم‌کاری مادرزادی تا کم‌کاری و پرکاری در کودکی و نوجوانی، و جوابی که فقط کمی بالاست.
تیروئید چه می‌کند؟
تیروئید غدهٔ کوچکی جلوی گردن است که سرعت کار بدن را تنظیم می‌کند. هورمون تیروئید برای رشد مغز در سال‌های اول زندگی و برای رشد قد در تمام کودکی لازم است.
کم‌کاری مادرزادی و غربالگری نوزادان
بعضی نوزادان با تیروئیدی به دنیا می‌آیند که هورمون کافی نمی‌سازد. این نوزادان اغلب در ظاهر سالم‌اند، برای همین در روزهای اول زندگی از پاشنهٔ پا نمونهٔ خون گرفته می‌شود.
اگر برای تکرار آزمایش غربالگری تماس گرفتند، همان روز اقدام کنید. بیشتر این جواب‌ها در آزمایش تکراری طبیعی می‌شوند، ولی در نوزادی که واقعاً کم‌کاری دارد، شروع زودهنگام درمان برای رشد مغز اهمیت زیادی دارد. درمان یک قرص روزانه است و بیشتر کودکانی که زود و منظم درمان می‌شوند، رشد و یادگیری طبیعی دارند.
کم‌کاری تیروئید در کودکی و نوجوانی
شایع‌ترین علت، بیماری خودایمنی (هاشیموتو) است. این نشانه‌ها آرام پیدا می‌شوند:
- کند شدن رشد قد
- خستگی و سرمایی بودن
- یبوست و پوست خشک
- افت درس یا تأخیر در بلوغ
- بزرگ شدن گردن (گواتر)
تشخیص با آزمایش خون TSH و T4 است و درمان قرص لووتیروکسین است. میزان دارو با رشد کودک تغییر می‌کند و آزمایش‌های منظم لازم است.
پرکاری تیروئید
در کودکان کمتر دیده می‌شود و شایع‌ترین علتش بیماری گریوز است. نشانه‌ها: کاهش وزن با اشتهای خوب، تپش قلب، لرزش دست، بی‌قراری، افت تمرکز، گرما و عرق زیاد و گاهی برجستگی چشم. درمان اول معمولاً دارویی است و در طول درمان پیگیری منظم می‌خواهد. اگر کودکی که دارو مصرف می‌کند تب یا گلودرد پیدا کرد، همان روز با پزشک تماس بگیرید، چون باید شمارش گلبول‌ها بررسی شود.
توده یا برآمدگی گردن
هر برآمدگی جلوی گردن کودک را معاینه کنید. ندول تیروئید در کودکان کمتر از بزرگسالان است، ولی بررسی دقیق‌تری لازم دارد.
جوابی که فقط کمی بالاست
TSH کمی بالا با T4 طبیعی در کودک بزرگ‌تر اغلب نیازی به دارو ندارد و با آزمایش تکراری روشن می‌شود. مقالهٔ TSH کمی بالا را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
کودکم چاق است. علتش تیروئید است؟
به‌ندرت. کم‌کاری تیروئید بیشتر رشد قد را کند می‌کند و معمولاً وزن را کم زیاد می‌کند. کودکی که قد خوبی می‌کشد و چاق است، به احتمال زیاد مشکل تیروئید ندارد.
قرص تیروئید را تا کی باید بخورد؟
به علت بستگی دارد. بعضی کودکان برای همیشه به آن نیاز دارند و بعضی نوزادان بعد از چند سال با نظر پزشک دوباره ارزیابی می‌شوند. قرص را خودتان قطع نکنید.
قرص را با شیر بدهم؟
کلسیم، آهن و بعضی غذاها جذب این قرص را کم می‌کنند. زمان دادن قرص را با پزشک تنظیم کنید و هر روز به یک شکل بدهید.
گام اول، یک اندازه‌گیری آرام.
برای هماهنگی نوبت با پشتیبانی صحبت کنید. قد و وزن‌های قبلی کودک را اگر دارید، پیدا کنید و همراه بیاورید.